Kasy fiskalne online oraz wirtualne kasy fiskalne (mające postać oprogramowania) to w świetle polskiego prawa podatkowego dwa odrębne pojęcia. Różnią się one zarówno konstrukcją technologiczną, jak i stopniem dostępności prawnej dla poszczególnych grup przedsiębiorców.
1. Kasy fiskalne online (urządzenia sprzętowe)
• Definicja i technologia: Są to fizyczne, dedykowane urządzenia rejestrujące wyposażone w pamięć fiskalną i chronioną.
• Komunikacja z CRK: Ich kluczową cechą jest wymóg zapewnienia stałego, automatycznego i bezpośredniego przesyłania danych o sprzedaży oraz zdarzeniach systemowych do Centralnego Repozytorium Kas (CRK) za pośrednictwem sieci teleinformatycznej.
• Obligatoryjność: Stosowanie kas online jest bezwzględnym obowiązkiem dla branż tzw. wrażliwych, które zostały szczegółowo wymienione w art. 145b ustawy o VAT (m.in. mechanicy, gastronomia, usługi hotelarskie, budowlane, fryzjerskie, kosmetyczne, lekarskie czy prawne). Podatnicy spoza tego katalogu mogą wdrażać je dobrowolnie lub korzystać z użytkowanych dotychczas kas tradycyjnych offline (z zapisem elektronicznym lub papierowym), o ile przepisy przejściowe na to pozwalają. W sprzedaży nie ma juz obecnie kas offline. Oznacza to, że każdy nowy podmiot zobowiązany do rejestracji sprzedaży na kasach musi nabyć kasę online.
2. Wirtualne kasy fiskalne (oprogramowanie)
• Definicja i technologia: Nie są fizycznymi urządzeniami, lecz aplikacjami, które instaluje się na komercyjnych nośnikach, takich jak smartfony, tablety czy komputery lub dedykowanym, dostarczonym przez producenta sprzęcie.
• Komunikacja z CRK: Podobnie jak kasy sprzętowe online, kasy wirtualne przekazują dane transakcyjne do CRK w sposób ciągły i zautomatyzowany.
• Ograniczenia prawne: Wdrożenie kasy wirtualnej nie jest powszechnie dostępne dla każdego przedsiębiorcy. Prawo do ich stosowania reguluje specjalne rozporządzenie Ministra Finansów, które zawęża krąg użytkowników do ściśle określonych sektorów gospodarki (np. usługi taksówkarskie i transport pasażerski, usługi hotelarskie, gastronomia, a także sprzedaż niektórych paliw stałych, np. węgla).
Kasy rejestrujące mające postać oprogramowania mogą być używane wyłącznie przez podatników w odniesieniu do czynności tam wymienionych. Łącznie jest to 27 branż. Szczegółowa lista branż, które mogą stosować kasy mające postać oprogramowanie dostępna jest w Rozporządzeniu MF w sprawie kas rejestrujących mających postać oprogramowania. Przykładowe branże:
1. Usługi noclegowe i zakwaterowanie
PKWiU 55.10 (Usługi hotelarskie...): Tradycyjne usługi noclegowe świadczone przez hotele, motele i pensjonaty.
PKWiU 55.20 (Usługi obiektów noclegowych turystycznych...): Wynajem krótkoterminowy w domkach turystycznych, schroniskach, na polach namiotowych oraz w prywatnych kwaterach/apartamentach.
PKWiU 55.90 (Pozostałe usługi związane z zakwaterowaniem): Zakwaterowanie w domach studenckich, internatach, bursach oraz hotelach robotniczych.
2. Usługi gastronomiczne i catering
PKWiU 56.10 (Usługi restauracji...): Pełna gastronomia – posiłki i napoje serwowane na miejscu lub na wynos w restauracjach, barach, kawiarniach i food truckach.
PKWiU 56.21 (Catering): Przygotowanie i dostarczanie jedzenia na zamówienie klienta zewnętrznego (np. na imprezy, eventy, diety pudełkowe).
3. Sprzedaż paliw opałowych
Węgiel i paliwa stałe: Hurtowy i detaliczny handel węglem kamiennym, brunatnym, koksem oraz brykietem przeznaczonymi do ogrzewania.
4. Usługi czyszczenia pojazdów (w tym bezobsługowe)
PKWiU 45.20.30.0 (Myjnie samochodowe): Mycie i czyszczenie aut, włączając w to myjnie automatyczne oraz bezobsługowe myjnie samoobsługowe (zarówno bilonowe, jak i płatne kartą/aplikacją).
Podsumowanie kluczowych różnic
Cecha |
Kasa fiskalna online |
Wirtualna kasa fiskalna |
|---|---|---|
Forma |
Fizyczne urządzenie (sprzęt). |
Aplikacja (oprogramowanie) instalowana na smartfonie/tablecie (oprogramowanie). |
Dostępność prawna |
Uniwersalna – może z niej korzystać każdy podatnik, a wybrane branże (art. 145b ustawy o VAT) mają taki obowiązek. |
Ściśle ograniczona – dopuszczalna wyłącznie dla grup podatników wymienionych w rozporządzeniu MF. |
Zapis danych |
Pamięć fiskalna i pamięć chroniona wewnątrz urządzenia. Przesyłanie do CRK zgodnie z harmonogramem. |
Baza danych programu Przesyłanie do CRK zgodnie z harmonogramem. |